Stoppen met vapen
Een rook- en vapevrije toekomst voor onze jeugd
3 januari 2026 · Team Gezondeleefstijlcoach.nl

Ik ben 100% fan van de rake DichtGedachten van Martin Gijzemijter. Liefdevol én scherp. Waarheid zonder opsmuk. Via zijn nieuwste scheurkalender (2026) werd ik herinnerd aan een campagne die 25 jaar geleden de wereld wakker schudde: de Truth Campaign van 1999 in de VS.
Jongeren legden toen body bags voor de hoofdkantoren van tabaksbedrijven.
Geen keurige folders. Geen lieve waarschuwingen.
Zie:
Radicale reclame, tegen een legaal en dodelijk systeem.
Resultaat
Het resultaat van de spraakmakende campagne? Het rookgedrag onder jongeren daalde fors. Waarom werkte het?
- De beelden raakten emotioneel
- Het maakte verantwoordelijkheid zichtbaar
- Het nam jongeren serieus
- Het legde de schuld waar die hoort: bij een op winst gerichte industrie.
Echte vijand
Vandaag, in 2026, is die echte vijand - de tabakindustrie die verslavende producten mag maken en verkopen - nog steeds actief. Met een slimmer marketingjasje. Met aangepaste producten, Met vapes.. die onschuldig lijken. Maar de honger is dezelfde: geld. En de schade groeit.
Waarom beleefde voorlichting anno nu tekortschiet
Nog meer onderzoeken. Nog nettere folders. Nog vriendelijker uitleg.
Het dringt niet door tot een brein dat al verslaafd is — of onderweg daarheen. Daarom zeg ik: het moet anders.
De Truth Campaign liet iets zien wat we moeten onthouden.:
Als we niet confronteren, normaliseren we.
Als we normaliseren, verliezen we levens.
Zorgwekkende realiteit
In Nederland sterven wekelijks circa 385 mensen aan de gevolgen van roken.
385 body bags. Elke week.
Stop even met lezen. Laat dit binnenkomen.
Dat staat gelijk aan een volle Boeing 777 die neerstort — zonder overlevenden. Wekelijks.
Omdat nicotine verkopen officieel legaal is.
En daarbovenop is vapen gekomen. In mijn praktijk zie ik het dagelijks:
mensen die ooit begonnen met roken en zijn gaan vapen “omdat het minder schadelijk zou zijn”. Het tegenovergestelde blijkt vaak waar.
Vapen:
- kan de hele dag door
- je ruikt het nauwelijks (kan stiekem)
- is goedkoper dan roken
- bevat niet altijd duidelijke hoeveelheden nicotine (de illegale versies).
In de praktijk zie ik dat afkicken van vapen vaak moeilijker is dan stoppen met roken. De afhankelijkheid is diep, sluipend en verraderlijk. De illegale versies (waar nog steeds makkelijk aan te komen is als ik mijn clienten mag geloven) laten meestal niet eerlijk zien hoeveel nicotine erin zit. Dat maakt afstemming van de juiste hulpmiddelen lastig. Drie maanden begeleiding (wat standaard word vergoed door zorgverzekeraars) is vaak te kort.
Wat we zien bij jongeren
- ze beginnen “voor de smaak”
- onderschatten het gevaar van nicotine
- raken sneller afhankelijk dan verwacht
- stromen vaak alsnog door naar roken
De body bags door vapen zijn nog niet zo zichtbaar als bij roken. Maar ze worden nu al wel gevuld — met longschade, hartproblemen, mentale ontregeling en verslaving op jonge leeftijd.
De kernboodschap
We beschermen jongeren nog steeds onvoldoende tegen nicotineverslaving.
Niet tegen roken.
Niet tegen vapen.
En zeker niet tegen de geraffineerde marketing eromheen.
Hoe anders?
Een succesvolle aanpak vraagt meer dan beleefde voorlichting. Kijk wat je zelf kunt doen. Jouw eigen cirkel van invloed is groter dan je denkt. Want als je niet wilt dat jouw kind, broer, zus, neef of nicht straks óók in een body bag belandt door nicotineverslaving, dan begint het vandaag bij jou. Je hoeft niet te wachten op de overheid. Of op een nieuwe Truth Campaign.
- Als ouder: geef het voorbeeld. Kinderen doen niet wat je zegt — ze doen wat je doet. In mijn praktijk zie ik best vaak ouders die stoppen uit liefde voor hun kinderen. Zelf stoppen is echt één van de krachtigste daden van liefde die je kunt laten zien.
- Als docent: zwijg niet over vapen.
- Als professional: bagatelliseer niet.
- Als verkoper of tussenpersoon: durf jezelf af te vragen wie je wilt zijn.
- Als mens: spreek je uit. Stilte is óók een boodschap. En die beschermt niet.
Terug naar die body bags
“Radicale reclame met body bags” voelt ongemakkelijk.
Dat was precies de bedoeling.
Ongemak zet aan tot denken.
Denken zet aan tot handelen.
En handelen redt levens.
Ook verschil maken?
Sta vandaag stil bij deze vraag: waar kan ík verschil maken?
- ga het gesprek aan
- normaliseer niet
- stel grenzen
- maak hulp bespreekbaar
- kijk niet weg
- stop zelf met roken of vapen als je dat doet
Je hoeft de wereld niet te redden.
Maar misschien wel één jongere.
En dat is genoeg. Ieder mensenleven telt!
Support nodig?
Wil je ontdekken hoe ik en andere medisch geaccrediteerde stoppen-met-roken-coaches jongeren (en ouders) helpen stoppen met roken en vapen?
Ga naar www.Gezondeleefstijlcoach.nl
Daar vind je:
- onze aanpak
- uitleg over mentale weerbaarheid
- informatie voor jongeren en ouders
Meer inspiratie nodig? Bestel mijn e-book De 12 basics voor een gezonder leven via SHOP gezondeleefstijlcoach.nl
© Rosaline Ratering-McDonald / Gezondeleefstijlcoach.nl
Medisch geaccrediteerd stoppen-met-roken coach en leefstijltrainer aangesloten bij de Vereniging arts en leefstijl.
